Słownik pojęć

Promocja wydania

Przeniesienie zatwierdzonego artefaktu do kolejnego środowiska przez zmianę deklaracji. Ten sam digest ogranicza różnice; ponowny build może stworzyć inny artefakt.

Propozycja usprawnienia JDK

JEP

Propozycja usprawnienia JDK

Dokument OpenJDK opisujący zmianę platformy Java i jej motywację. Status propozycji nie dowodzi, że funkcja jest dostępna w używanym JDK; sprawdzaj wersję i wymaganie preview.

Protocol w Pythonie

Kontrakt strukturalny dla narzędzi typowania Pythona. Klasa może go spełniać bez dziedziczenia; nie jest walidatorem danych wejściowych w runtime.

Protokół komunikacji klienta z agentem

ACP

Protokół komunikacji klienta z agentem

Protokół łączący edytor z agentem kodującym. Nie przyznaje sam uprawnień: nadal kontroluj dostęp do plików, komend i sekretów.

Protokół sterowania transmisją

TCP

Protokół sterowania transmisją

Transport zapewniający uporządkowany strumień bajtów. Zerwanie połączenia nie mówi, czy operacja biznesowa została zatwierdzona.

Proxy — pośrednik dostępu

Obiekt pośredniczący kontroluje dostęp do innego obiektu, np. opóźnia ładowanie. Pozornie lokalna operacja może wtedy wykonać zdalne I/O; nie myl tego automatycznie z proxy sieciowym.

Prune

Usuwanie zasobów, których nie ma już w docelowej deklaracji. Zależności, finalizery i polityka danych wymagają rozpoznania przed włączeniem automatycznego usuwania.

Przedział z wyłączonym końcem

Przedział [od, do) obejmuje początek, ale wyklucza koniec. Dwie rezerwacje 10:00–11:00 i 11:00–12:00 mogą się stykać bez nakładania. To jawna reguła porównania granic, nie zabezpieczenie przed współbieżnym zapisem.

Przekazywanie zależności (DI)

DI

Dependency Injection — wstrzykiwanie zależności

Obiekt otrzymuje współpracownika, np. zegar lub klienta HTTP, zamiast tworzyć go wewnątrz. Możesz podstawić kontrolowaną implementację w teście. Kontener frameworka jest jednym ze sposobów składania zależności.

Przepustowość

RPS

Requests Per Second — liczba żądań na sekundę

TPS

Transactions Per Second — liczba transakcji na sekundę

Liczba zakończonych jednostek pracy na czas. Określ, czy liczysz requesty, transakcje czy efekty biznesowe, i nie uznawaj szybkich błędów za udany wynik.

Przerwanie po pierwszym błędzie

Polityka kończąca daną operację po błędzie zamiast kontynuowania kolejnych kroków. Nie cofa automatycznie wcześniejszych skutków.

Przypięcie wątku wirtualnego

Sytuacja, w której wątek wirtualny nie może odłączyć się od obsługującego go wątku platformowego podczas blokowania. Na JDK 21 dotyczy m.in. blokowania w synchronized; od JDK 24 usunięto tę przyczynę. Sprawdzaj konkretną wersję JVM i pozostałe ograniczenia, zamiast przenosić stare zalecenia bez pomiaru.

Pula połączeń

Ograniczony zestaw połączeń wielokrotnie używanych przez operacje. Gdy wszystkie są zajęte, nowe zadania czekają lub zawodzą; większa liczba wątków nie zwiększa mocy bazy.

Pula wątków

Zestaw wątków wykonujących przekazane zadania. Odciążenie pętli zdarzeń wymaga jawnego przekazania pracy lub mechanizmu frameworka; zwykłe wywołanie helpera nie wystarcza. Ogranicz kolejkę i liczbę pracowników; pula nie zapewnia rollbacku.

Pull request / merge request

PR

Pull Request — propozycja włączenia zmian do repozytorium

Propozycja połączenia zmian wraz z miejscem na review i wyniki kontroli. Opis powinien wyjaśniać problem, nowe zachowanie, test i ograniczenia, nie tylko wymieniać pliki.

Punkt startowy pakietu Python

Plik wykonywany przez python -m nazwa_pakietu. Pakiet nie musi go mieć. Nie jest tym samym co zwyczajowa funkcja main(), która wymaga wywołania; uruchomienie pakietu nie oznacza wykonania wszystkich jego plików.

Pydantic AI

Framework Python do aplikacji i agentów AI z typowanymi interfejsami. Poprawny typ odpowiedzi nie dowodzi prawdziwości odpowiedzi ani uprawnienia do narzędzia.

Pydantic Settings

Biblioteka do odczytu i walidacji konfiguracji Python z jawnie wybranych źródeł. Jest odrębną zależnością; FastAPI nie dodaje jej automatycznie do każdego projektu.

pytest

Framework testów Python z asercjami, fixture i wykrywaniem testów. Zakres fixture określa jej czas życia; współdzielony stan może wpływać na kolejność.

Python

Język o dynamicznym typowaniu używany także do backendów. Type hints wspierają narzędzia, ale nie zastępują walidacji danych w runtime; model współbieżności zależy od sposobu wykonania.

Python bez obowiązkowego GIL

Opcjonalny wariant CPython umożliwiający pracę bez GIL. Zachowanie zależy od buildu i rozszerzeń; biblioteka może ponownie wymagać GIL. Nadal potrzebujesz synchronizacji reguł biznesowych i pomiarów, a nie samej zmiany nazwy interpretera.

Quarkus

Framework JVM kładący nacisk na przygotowanie aplikacji podczas budowania. Porównuj konkretną funkcję i tryb wykonania; wynik jednego pomiaru nie dowodzi przewagi dla każdego projektu.

RAG

RAG

Retrieval-Augmented Generation — generowanie wspomagane wyszukiwaniem

Dołączenie wyszukanych materiałów do kontekstu modelu przed odpowiedzią. Trafność wyszukania, uprawnienia do źródeł i ocena odpowiedzi są osobnymi problemami.

RAM

RAM

Random Access Memory — pamięć o dostępie swobodnym

Pamięć operacyjna procesu i systemu. Oceniaj nie tylko rozmiar obiektów, ale też bufory, cache, narzut runtime i limit kontenera; wyczerpanie pamięci może zakończyć proces.

RBAC — uprawnienia według ról

RBAC

Role-Based Access Control — kontrola dostępu oparta na rolach

Nadawanie uprawnień przez role, np. CUSTOMER i ADMIN. Rola często nie wystarcza: nadal trzeba sprawdzić właściciela lub tenant konkretnego zasobu.

RDS

RDS

Relational Database Service — zarządzana usługa relacyjnych baz danych

Zarządzana usługa relacyjnych baz danych AWS. Nadal trzeba dobierać schemat, zapytania, uprawnienia i procedury odzyskania; managed nie znaczy bezobsługowe.

Połączenie aplikacji z RDS wymaga osobno routingu, reguł sieciowych, TLS oraz uprawnień bazy.

Reaktywny interfejs relacyjnej bazy

R2DBC

Reaktywny interfejs relacyjnej bazy

Interfejs reaktywnego dostępu do relacyjnych baz. Nie zakładaj zgodności transakcji, sterowników i diagnostyki z JDBC bez sprawdzenia.

Record jako nośnik danych

Konstrukcja Java opisująca dane z wygenerowanym konstruktorem, dostępem i równością pól. Niemutowalne referencje pól nie gwarantują niezmienności zawartych list.

Redis

Magazyn struktur danych wykorzystywany m.in. do cache i kolejek. Trwałość i spójność zależą od konfiguracji oraz protokołu użycia; samo użycie Redis nie daje exactly-once.

Refaktoryzacja

Zmiana wewnętrznej struktury z zachowaniem uzgodnionego zachowania. Testy i mały diff pomagają oddzielić zmianę konstrukcji od zmiany reguł biznesowych.