Słownik pojęć

Graficzny interfejs użytkownika

GUI

Graficzny interfejs użytkownika

Interfejs obsługiwany przez okna i kontrolki. Test CLI lub notebooka nie dowodzi poprawności przycisków i konfiguracji graficznego IDE.

Granica zaufania

Miejsce, w którym dane lub uprawnienia pochodzą z innego zakresu kontroli, np. request klienta albo odpowiedź dostawcy. Typowanie nie usuwa potrzeby walidacji i autoryzacji.

Grupa zadań

Zakres zarządzający współbieżnymi zadaniami i oczekujący ich zakończenia. W asyncio błąd inny niż anulowanie zwykle anuluje pozostałe zadania i zbiera wyjątki.

Hash kryptograficzny

SHA

Secure Hash Algorithm — rodzina algorytmów kryptograficznego skrótu

SHA-256

Secure Hash Algorithm, 256-bit — algorytm SHA z wynikiem długości 256 bitów

Deterministyczny skrót danych zaprojektowany m.in. do kontroli integralności. Sam hash nie potwierdza autora ani nie szyfruje danych; każdy znający wejście może go policzyć.

Helm

Pakowanie i szablonowanie zasobów Kubernetes. W Argo CD Helm może służyć do wygenerowania manifestów; nie oznacza to drugiego niezależnego właściciela tych samych zasobów.

Hibernate

Implementacja mapowania obiektowo-relacyjnego dla JVM, wykorzystywana m.in. jako provider JPA. Śledzenie zmian obiektów nie zwalnia z kontroli zapytań i granic transakcji.

HMAC

HMAC

Hash-based Message Authentication Code — kod uwierzytelniania wiadomości oparty na funkcji skrótu

Kod uwierzytelniający wiadomość obliczany ze wspólnym tajnym kluczem. Potwierdza integralność i znajomość klucza, ale sam nie chroni przed ponownym wysłaniem tej samej wiadomości.

Homebrew

Manager pakietów dla macOS i Linux. Instaluje narzędzia, ale nie gwarantuje wersji runtime wymaganej przez dany projekt. Sprawdź wybraną wersję i ścieżkę interpretera w terminalu oraz IDE.

HPA

HPA

Horizontal Pod Autoscaler — automatyczne skalowanie liczby replik Podów

Kontroler Kubernetes dostosowujący liczbę replik według skonfigurowanych metryk. Potrzebuje działających pomiarów oraz granic skalowania; nie usuwa wąskiego gardła wspólnej bazy.

HTTP

HTTP

Hypertext Transfer Protocol — protokół przesyłania hipertekstu

HTTPS

Hypertext Transfer Protocol Secure — HTTP zabezpieczony szyfrowaniem transportu

Protokół wymiany żądań i odpowiedzi między klientem a serwerem. Metoda, adres, nagłówki i status opisują umowę komunikacji. HTTPS dodatkowo chroni transport przez TLS.

Hypothesis

Biblioteka testów własności Python generująca dane i upraszczająca kontrprzykłady. Autor wybiera domenę danych i prawdziwą własność; losowość nie zastępuje reguły.

I/O — wejście i wyjście

I/O

Input/Output — wejście/wyjście

Wymiana danych z otoczeniem programu, np. siecią, plikiem lub bazą. Czas oczekiwania na I/O i czas obliczeń CPU wymagają różnych sposobów diagnozy oraz optymalizacji.

IaC — infrastruktura jako kod

IaC

Infrastructure as Code — infrastruktura opisana kodem

Wersjonowany opis infrastruktury, który można przeglądać i odtwarzać narzędziami. Określ jednego właściciela zasobu i sprawdzaj plan zmian oraz drift.

IAM

IAM

Identity and Access Management — zarządzanie tożsamością i dostępem

Zarządzanie tożsamościami i uprawnieniami. W AWS obejmuje m.in. role i polityki; ograniczaj działania, zasoby i czas dostępu zamiast używać stałych kluczy administratora.

IDE

IDE

Integrated Development Environment — zintegrowane środowisko programistyczne

Środowisko łączące edycję kodu, nawigację, debugowanie i uruchamianie testów. Wybrany interpreter, JDK i katalog projektu muszą odpowiadać temu, czego używa terminal.

Idempotencja

Powtórzenie tej samej operacji nie tworzy kolejnego efektu biznesowego. Klucz musi oznaczać tę samą intencję; ponowienie z innymi danymi wymaga odrzucenia lub osobnej operacji.

Identity Map — tożsamość w sesji

Utrzymuje jedną reprezentację obiektu o danej tożsamości w określonym zakresie persystencji. Nie jest globalnym cache ani gwarancją świeżości poza tą sesją.

Identyfikator

ID

Identifier — identyfikator

UID

Unique Identifier — unikalny identyfikator

Wartość pozwalająca wskazać konkretny obiekt w ustalonym zakresie. Unikalność i możliwość odgadnięcia to osobne własności; znajomość ID nie daje uprawnienia do obiektu.

Identyfikator procesu

PID

Identyfikator procesu

Identyfikator procesu w danym systemie. Może zostać użyty ponownie; nie jest trwałą tożsamością zadania ani użytkownika.

Inbox

Trwały zapis obsłużonych wiadomości lub ich identyfikatorów po stronie odbiorcy. Musi współpracować z transakcją efektu biznesowego, aby duplikat nie wykonał efektu drugi raz.

Indeks bazy danych

Dodatkowa struktura pomagająca odnaleźć dane bez przeglądania całej tabeli. Przyspieszenie odczytu ma koszt miejsca i aktualizacji podczas zapisu; przydatność sprawdza plan zapytania.

Ingress

Ruch przychodzący do wskazanej granicy. Ingress w Kubernetes to także konkretny zasób routingu HTTP/HTTPS, wymagający kontrolera. Nie oznacza wszystkich połączeń przychodzących ani samej zapory.

INSERT w SQL

Słowo kluczowe SQL, nie skrót.

Instrukcja SQL dodająca wiersze. Ograniczenie bazy może odrzucić konflikt niezależnie od wcześniejszego sprawdzenia w kodzie.

Interfejs

Kontrakt dostępnych operacji, oddzielony od konkretnej implementacji. Wprowadzaj go tam, gdzie pomaga opisać granicę lub rzeczywistą alternatywę, nie mechanicznie dla każdej klasy.

Interfejs dostępu do baz w PHP

PDO

Interfejs dostępu do baz w PHP

Interfejs PHP do sterowników baz danych i przygotowanych zapytań. Parametryzacja chroni wartości, ale nie dowolnie budowane nazwy tabel czy kolumn.

Interfejs użytkownika

UI

Interfejs użytkownika

Elementy, przez które człowiek obsługuje system: widoki, kontrolki i komunikaty. Backend powinien dostarczać jasny kontrakt błędów, lecz nie uzależniać reguł domeny od konkretnego ekranu.

Internet Gateway

IGW

Internet Gateway — brama internetowa

Komponent łączący VPC z internetem. Dla typowego dostępu IPv4 zasób potrzebuje także odpowiedniej trasy, publicznego adresu i reguł bezpieczeństwa.

ISP

ISP

Interface Segregation Principle — segregacja interfejsów

Klient zależy tylko od operacji, których potrzebuje. Kalkulator ceny nie powinien implementować metod wysyłki i migracji.

Iterator — przechodzenie po elementach

Dostarcza kolejne elementy bez ujawniania struktury kolekcji. Leniwa iteracja może utrzymywać otwarty zasób albo wykonywać zapytania; nie oznacza automatycznie stałego zużycia pamięci.

Izolacja transakcji

Reguły widoczności i wzajemnego wpływu równoczesnych transakcji. MVCC wykorzystuje wersje danych; poziom izolacji decyduje, jakie anomalie są dopuszczalne.